Yetişkinler İçin Türkçenin Doğrusu

Duayen dil bilimci Hüseyin Movit’in onuncu kitabı olan  “Yetişkinler İçin Türkçenin Doğrusu” yayımlandı. Bir kültür hizmeti olarak CRI TÜRK sponsorlunda yayınlanan kitapta toplam 1220 kelime ve deyim ile yazım yanlışları irdeleniyor. Medyada çok sık yapılan dil yanlışları için aynı zamanda bir başucu kitabı olan “Yetişkinler için Türkçenin Doğrusu” kitabının ön sözleri eski Yargıtay Başkanı Prof. Dr. Sami Selçuk (Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi) ve TRT Baş spikeri Şener Mete tarafından yazıldı.

Hüseyin Movit, kitapta “Hepimizin derdi Türkçe. Nasıl konuşuyoruz, nasıl yazıyoruz, kurallara uyuyor muyuz? Yazılarımızı sonradan okuyunca yaptığımız yanlışları tespit edebiliyor muyuz? Televizyonlar, radyolar, gazeteler ve dergiler Türkçeyi doğru kullanıyor mu? Her zaman söylendiği gibi gazetelerdeki düzeltmenler (tashihçiler, redaktörler) nerede?” diyerek günlük dil kullanımında yapılan hatalara vurgu yapıyor.

Günlük Dil Kullanımında En Sık Yapılan Hatalar

Çevrenizde, “modern”e “moderin”,  “lüks”e “lüküs”, “fötr”e “fötür”, “Satürn”e “Satürün” diyen var mı?

“Mütevazı”ya “mütevazi”, “cirim”e “cürüm”, “refüj”e “orta refüj” diyenleri duydunuz mu?

“Kent”e (şehir) “il” (vilayet), “İzmit”e “şehir” yerine “il”, “Adapazarı”na şehir yerine “vilayet” diyen var mı?

Aynı şekilde, “reçel”e, “leçel”, “iğne”ye “inne” diyen var mı?

Kimi yazarlar/televizyoncular ve siyasetçiler öyle Türkçe hataları yapıyorlar ki seyirci kalmak mümkün değil, diyen yazar “beyin ölümü gerçekleşmez, “meydana gelir”. “Uçaktaki beş mürettebat hayatını kaybetti” denmez, doğru ifade “Uçaktaki beş kişilik mürettebat hayatını kaybetti” denir.” Diyerek kitabın içeriği hakkında bilgi veriyor.

Dilimiz Neden Kirlendi?

1990lardan günümüze dilde yapılan kullanım hatalarını araştıran Hüseyin Movit, CRI TÜRK ile beraber kamuoyuna sunduğu bu kitabında Türkçe’nin doğru kullanımına önem verilmesini gerektiğine vurgu yapıyor. Türkçede yaşanan kirlenmeye yol açan nedenleri ise şu başlıklar altında sıralıyor.

İmlâ ve söyleyiş kurallarına uyulmaması,

Doğru bilinen yanlışların kullanılması,

Kelimelerin karıştırılması,

Karşılığı olduğu hâlde, yabancı kelime kullanılması,

Dilin kendi iç yapısına uygun kullanılmaması,

Cümle unsurlarının yanlış sıralanması,

Kaynak kitaplarındaki hataların tekrarı,

Kelimelerin doğru anlamı ile ve yerinde kullanılmaması,

Dil bilinci ve sevgisinin olmaması.

Paylaş